Tục bốc mộ kỳ lạ của các dân tộc thiểu số tại Thừa Thiên Huế

Tục bốc mộ kỳ lạ của các dân tộc thiểu số tại Thừa Thiên Huế

28-03-2017
Huyện A Lưới tỉnh Thừa Thiên Huế, gần với biên giới Việt – Lào là nơi mà nhiều dân tộc thiểu số của nước ta như Pa Kô, Tà Ôi, Pa Hy, Vân Kiều sinh sống. Họ cũng có tập tục bốc mộ, cải táng (gọi là Ariêuping) cho thân nhân đã khuất như đa số người Kinh, nhưng với những đặc điểm kỳ lạ riêng biệt khác.

Người dân tộc tại Thừa Thiên Huế cần chuẩn bị gì cho bốc mộ?

Đầu tiên gia chủ sẽ mời thầy về cúng và xem ngày bốc mộ và trước khi lễ bốc mộ cải táng diễn ra con trai cả của mình đi khắp nơi để gọi anh em, thân thích đang du canh du cư trên dãy Trường Sơn về dự. Và khi được gọi, những người họ hàng này phải tề tựu đông đủ, không sót một ai.
Tầm 3 tháng trước ngày bốc mộ, người nhà và già làng phải chuẩn bị lễ vật có trâu, bò, lợn, gà, dê, rượu… và bày ở trước nhà, sau vườn. Dân làng cũng sẽ đem đồ của mình đến góp thêm.
Đặc biệt, các thanh niên và già làng còn chịu trách nhiệm vào rừng sâu tìm gỗ về làm nhà mồ. Gỗ phải dáng thẳng, vỏ sần, có hương thơm đặc trưng. Tre nứa phải cao, thẳng và màu xanh thẫm. Việc xây dựng nhà mồ được thực hiện liên tục, nếu ngừng lại giữa chừng sẽ mang đến xui xẻo cho gia chủ.
Hài cốt được xếp vào tiểu chờ đưa đến nhà mồ
Hài cốt được xếp vào tiểu chờ đưa đến nhà mồ

Việc bốc mộ của người dân tộc tại Thừa Thiên Huế diễn ra như thế nào?

Người Kinh chúng ta có truyền thống bốc mộ cải táng cho thân nhân khi đã đoạn tang, tức sau 3 năm. Đối với các dân tộc thiểu số tại A  Lưới thì con số này lâu hơn khá nhiều: từ 5 cho đến 10 năm.
Một ngày trước khi tiến hành bốc mộ, già làng sẽ đích thân mời mọi người từ các thôn bản khác đến dự. Đến đêm, già trẻ trai gái sẽ nắm tay nhau nhảy múa, hát hò, đánh chiêng quanh ngọn lửa bập bùng suốt 3 ngày 2 đêm. Việc ăn uống, nghỉ ngơi sẽ do gia chủ đứng ra thu xếp.
Gia chủ tiếp đón những vị khách trong lễ bốc mộ
Gia chủ tiếp đón những vị khách trong lễ bốc mộ
Lúc cải táng, phải có 3 người thân trong dòng họ tự tay bốc mộ. Và sau đó, hài cốt của người đã khuất được đưa vào trong lăng để mãi mãi yên nghỉ.